و بيرام بيگ قرامانى و چايان سلطان استاجلو و ديو سلطان روملو و حسين بيگ لله و ابدال بيگ دده و زينل خان شاملو و بادمجان سلطان روملو مقرر گردانيد . « 1 » هماوردان شروع به جنگ و جدال نموده ، بناى به كار بردن توپ و تفنگ و تير و شمشير و نيزه و ششپر را گذارده ، از كشته‌ها پشته‌ها ساختند . آخر الامر لشكر قزلباش بر اوزبكان غلبه كرده ، آنها را منهزم و مقهور نمودند . رودخانهء قريهء محمودى پر از لاشهء انسان و حيوان شده ، فراريان از روى لاشه عبور به آن طرف مىكردند . شيبك‌خان در اثناى گريز خود را به چارديوارى رسانيد كه راه به در رو نداشت . جمعى از قزلباشان آن محوطه را احاطه كردند . ازبكان از غايت ازدحام بر بالاى يكديگر افتادند . خان مشار اليه مثل ساير ازبكان در زير مردم مانده خفه شد . بعد از آن كه دست از جنگ كشيدند يكى از قزلباشان ، خان را شناخته سربريد و به نزد شاه اسماعيل آورده ، زير پاى اسبش انداخت . شاه اسماعيل فرمود كاسهء سرش را طلا گرفته و هميشه با همان كاسه شراب مىآشاميد . و پوست خان مشار اليه را كاه و پنبه چپانده فرمود ، فتحنامهء بسيار مغرورانه نوشته با همان پوست پر شده شيبك‌خان به همراهى ايلچى مخصوص به دربار سلطان با يزيدخان عثمانى فرستاد كه اين فقره هم يكى از عمده اسباب ظهور جنگ چالدران است كه تفصيل آن در موقعش مذكور خواهد شد . افسوس كه صورت فتحنامهء شاه اسماعيل به دست نيامد كه در اين تاريخ ضبط شود . سلسله نسب شيبك خان از اين قرار است : شيبك خان بن بوداق سلطان بن ابو الخير خان بن دولت شيخ بن ايلتى اوغلان [ بن فولاد اوغلان ] « 2 » بن ايبه خواجه بن توقتاى [ تغتاى ] بن بولغاى [ بلغان ] بن شيبان بن جوجى بن چنگيزخان و مادرش قوزى - بره - بيگم است . خلاصه درين جنگ ، ماموشى و قاضى منصور و تمامى امرا و اعيان اوزبكيه و قرب ده هزار از لشكريان اوزبيك مقتول افتادند . شاه اسماعيل داخل مرو شد . باقى مانده اوزبكان و اعيان و علماى بلدهء مزبور را به سياست رسانيده ، به اهالى امان داد و اموال و نقود شيبك‌خان را فرمود لشكر قزلباش قسمت كردند . حكومت مرو را به ابدال بيگ دده سپرده به عزم قشلامشى متوجه هرات شد . عبيدخان برادر زادهء شيبك‌خان با لشكريانش در وقتى رسيد كه اردوى عمّ او انهزام يافته مىگريختند ، ديد كه كار از كار گذشته ، مغول خانم و زوجات ساير امرا را برداشته به هزار داغ دل عازم بخارا شد . « 3 » با اينكه هراتيان درين جنگ اظهار بىطرفى كرده ، داخل جنگ نشده بودند ، به بهانهء اينكه چرا دفع صائل « 4 » ننموده‌اند ، شاه اسماعيل فرمود انبوهى از آنها را با شيخ الاسلام اين مملكت به قتل رسانيده ، اموال و املاكشان را ضبط و اولاد و عيالشان را اسير كردند .

--> ( 1 ) . احسن التواريخ ، ص 158 - 159 ( 2 ) . از احسن التواريخ ، ص 162 . آنچه در دو قلاب بعدى هم آمده ، از احسن التواريخ است . ( 3 ) . احسن التواريخ ، ص 161 ( 4 ) . به معناى حمله كننده ، طغيانگر ، سركش .